Booking + ΦΠΑ!! Η «γκρίζα» ζώνη στις χρεώσεις των Online Travel Agencies & που κοστίζει ακριβά, αφού αγγίζει τον πυρήνα της κερδοφορίας των Ελληνικών Ξενοδοχείων!!

Πώς η επιβολή προμήθειας επί του ΦΠΑ από τις πλατφόρμες κρατήσεων «ροκανίζει» την κερδοφορία των ελληνικών ξενοδοχείων. Η νομική διάσταση, η υπόθεση της HOTREC και οι δυνατότητες διεκδίκησης.

Ένα ζήτημα που αγγίζει τον πυρήνα της κερδοφορίας των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων, αλλά παραμένει συχνά εκτός της δημόσιας σφαίρας, έρχεται πλέον στο προσκήνιο.

Πρόκειται για την πρακτική επιβολής προμήθειας από τις πλατφόρμες κρατήσεων Online Travel Agencies (OTAs) επί του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) και όχι επί της καθαρής αξίας της διαμονής.

Αν και η συζήτηση γύρω από τις σχέσεις ξενοδοχείων και πλατφορμών, όπως η Booking.com, μονοπωλείται συχνά από τις ρήτρες ισοτιμίας, η «αόρατη» αυτή χρέωση εγείρει σοβαρά ερωτήματα φορολογικής δικαιοσύνης και ανταγωνισμού, δημιουργώντας μια σημαντική, σωρευτική επιβάρυνση για τους Έλληνες ξενοδόχους.

Η αριθμητική της επιβάρυνσης: Πώς «φουσκώνει» η προμήθεια

Για την πλειονότητα των ελληνικών ξενοδοχείων, οι προμήθειες των OTAs αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα λειτουργικά έξοδα. Στην περίπτωση της Booking.com, η προμήθεια κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 15% και 25%, ανάλογα με τα προγράμματα προβολής στα οποία συμμετέχει το κατάλυμα.

Το πρόβλημα εντοπίζεται στη βάση υπολογισμού: Η πλατφόρμα χρεώνει την προμήθειά της στο τελικό ποσό της κράτησης (μικτό), το οποίο συμπεριλαμβάνει τον ΦΠΑ. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι ο ξενοδόχος καλείται να πληρώσει προμήθεια για έναν φόρο τον οποίο απλώς εισπράττει για να αποδώσει στο κράτος, και όχι για δικό του έσοδο.

Παράδειγμα στην Πράξη: Σε μια κράτηση συνολικής αξίας 113 ευρώ (100€ καθαρή τιμή + 13€ ΦΠΑ 13%):

• Υπολογισμός επί καθαρής αξίας (Ορθολογικό σενάριο): Προμήθεια 15% στα 100€ = 15€.

• Τρέχουσα Πρακτική (Υπολογισμός στο μικτό): Προμήθεια 15% στα 113€ = 16,95€.

Η διαφορά των 1,95€ μπορεί να φαντάζει αμελητέα ανά κράτηση, ωστόσο σε ετήσια βάση και για χιλιάδες κρατήσεις, το ποσό αυτό μετατρέπεται σε χιλιάδες ευρώ διαφυγόντων κερδών.

Η Νομική Διάσταση: Η Αρχή της Φορολογικής Ουδετερότητας του ΦΠΑ

Η πρακτική αυτή κινείται σε μια νομικά «γκρίζα» ζώνη. Σύμφωνα με την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) και την Οδηγία 2006/112/ΕΚ, ο ΦΠΑ δεν αποτελεί έσοδο της επιχείρησης, αλλά φόρο που εισπράττεται για λογαριασμό του Δημοσίου.

Νομικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι η είσπραξη αμοιβής επί ποσού που δεν αποτελεί μέρος της εμπορικής συναλλαγής (αλλά φορολογική υποχρέωση), ενδέχεται να παραβιάζει την αρχή της φορολογικής ουδετερότητας και να συνιστά καταχρηστική πρακτική, δεδομένης της δεσπόζουσας θέσης ορισμένων πλατφορμών.

Η Μεγάλη Σύγχυση: Η Διαφορά με την Αγωγή της HOTREC

Είναι κρίσιμο για τους ξενοδόχους να διαχωρίσουν το ζήτημα του ΦΠΑ από την τρέχουσα, μαζική νομική κινητοποίηση της HOTREC.

Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Ξενοδοχίας (HOTREC), σε συνεργασία με εθνικές ενώσεις, προωθεί συλλογική αγωγή κατά της Booking.com, βασισμένη στην ιστορική απόφαση του ΔΕΕ (υπόθεση C-264/23). Ωστόσο, η δράση αυτή αφορά αποκλειστικά τις ρήτρες ισοτιμίας (parity clauses), οι οποίες απαγόρευαν στα ξενοδοχεία να προσφέρουν χαμηλότερες τιμές στα δικά τους κανάλια.

• HOTREC Claim: Διεκδικεί αποζημιώσεις για τον περιορισμό του ανταγωνισμού και της ελευθερίας τιμολόγησης.

• Προμήθεια ΦΠΑ: Είναι ένα διακριτό ζήτημα που αφορά τον τρόπο υπολογισμού των χρεώσεων και παραμένει, προς το παρόν, ένα ανοιχτό πεδίο για μελλοντικές διεκδικήσεις.

Το γεγονός ότι ένας ξενοδόχος συμμετέχει στην αγωγή της HOTREC (μέσω του mybookingclaim.com) δεν καλύπτει την πιθανή ζημία από την προμήθεια επί του ΦΠΑ.

Ο «Δρόμος» της Δικαιοσύνης περνάει (και) από την Ελλάδα

Σημαντικό «όπλο» στη νομική φαρέτρα των ελληνικών ξενοδοχείων αποτελεί η απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην υπόθεση Wikingerhof (C-59/19). Το δικαστήριο έκρινε ότι υποθέσεις που αφορούν κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης μπορούν να εκδικαστούν από τα εθνικά δικαστήρια της χώρας όπου εδρεύει το ξενοδοχείο, παρακάμπτοντας τυχόν ρήτρες που ορίζουν ως αρμόδια τα δικαστήρια του Άμστερνταμ (έδρα της Booking).

Αυτό ανοίγει τον δρόμο στα ελληνικά δικαστήρια να εξετάσουν κατά πόσον η χρέωση προμήθειας επί του ΦΠΑ συνιστά αθέμιτη πρακτική.

Τι πρέπει να κάνουν τα ξενοδοχεία: Από την Υποψία στην Απόδειξη

Πριν από οποιαδήποτε νομική ενέργεια, απαιτείται τεκμηρίωση. Η εποχή των γενικών εκτιμήσεων έχει παρέλθει. Σύμφωνα με αναλυτές της αγοράς, το πρώτο βήμα για κάθε ξενοδοχείο είναι ο τεχνικός έλεγχος (audit).

Η χρήση σύγχρονων εργαλείων (όπως τεχνολογίες OCR και hash-based auditing) επιτρέπει την αυτόματη επεξεργασία των ιστορικών δεδομένων (extraits) για να απαντηθούν με ακρίβεια τρία ερωτήματα:

1. Πόσα χρήματα καταβλήθηκαν συνολικά σε προμήθειες;

2. Ποιο ποσό από αυτά αφορά αποκλειστικά την προμήθεια επί του ΦΠΑ;

3. Ποια είναι η συγκεκριμένη οικονομική ζημία σε βάθος πενταετίας ή δεκαετίας;

Συμπερασματικά, επιβάρυνση επί του ΦΠΑ δεν είναι απλώς μια λογιστική λεπτομέρεια

Η επιβάρυνση επί του ΦΠΑ δεν είναι απλώς μια λογιστική λεπτομέρεια, αλλά ένα ζήτημα που επηρεάζει τη βιωσιμότητα και τη ρευστότητα των ξενοδοχειακών μονάδων. Καθώς το ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο γίνεται αυστηρότερο απέναντι στις ψηφιακές πλατφόρμες (βλ. DMA), οι συνθήκες ωριμάζουν για την αμφισβήτηση παγιωμένων πρακτικών. Η αρχή, όμως, πρέπει να γίνει από την πλευρά των ξενοδόχων, με την ακριβή καταγραφή του «αόρατου» αυτού κόστους.