Cadastral Streamlining / Νέος νόμος για το Κτηματολόγιο! Νέο θεσμικό πλαίσιο για στελέχωση, ψηφιοποίηση ΟΤΑ, τροποποίηση ορίων, εμβαδού ή θέσης ενός ακινήτου!

Σημαντικές ανατροπές και διευκολύνσεις φέρνει το Ελληνικό Κτηματολόγιο με την ψήφιση των νέων ρυθμίσεων που στοχεύουν στην επιτάχυνση των διαδικασιών και την απλοποίηση της καθημερινότητας των ιδιοκτητών. Στο επίκεντρο του νέου πλαισίου βρίσκεται η ψηφιοποίηση ΟΤΑ για την ταχύτερη ενσωμάτωση των δεδομένων, καθώς και ένα νέο, ευέλικτο σύστημα για τις γεωμετρικές μεταβολές. Οι ιδιοκτήτες ακινήτων θα μπορούν πλέον να προχωρούν με σαφώς καθορισμένα κριτήρια στην τροποποίηση ορίων, εμβαδού ή θέσης ενός ακινήτου, ενώ παράλληλα δρομολογούνται λύσεις για την απαραίτητη στελέχωση των υπηρεσιών προκειμένου να εξαλειφθούν οι καθυστερήσεις.

Σημαντικές αλλαγές για την ακίνητη περιουσία! Το Ελληνικό Κτηματολόγιο αλλάζει σελίδα με νέες ρυθμίσεις που αφορούν χιλιάδες ιδιοκτήτες και επαγγελματίες του κλάδου.

Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο;

- Ταχύτερη ψηφιοποίηση των αρχείων των ΟΤΑ.

- Νέες, απλοποιημένες διαδικασίες για γεωμετρικές μεταβολές.

- Ξεκάθαρο τοπίο για την τροποποίηση ορίων, εμβαδού ή θέσης ενός ακινήτου.

- Ενίσχυση των υπηρεσιών με νέα στελέχωση για το τέλος των καθυστερήσεων.

Θεσμικές αλλαγές για την ψηφιοποίηση των δήμων και τη στελέχωση του Ελληνικού Κτηματολογίου, προβλέπονται σε διατάξεις που κατατέθηκαν στη Βουλή, μέσω του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης με τίτλο “Μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2024 (Κανονισμός για την τεχνητή νοημοσύνη) - Τροποποίηση του ν. 4961/2022 (Α’ 146) και άλλες διατάξεις”.

Η ουσία της μεταρρύθμισης είναι, η υποχρεωτική ενοποίηση των ψηφιακών υπηρεσιών των Δήμων

Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης εισάγει ένα νέο μοντέλο επιχειρησιακής λειτουργίας για τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) πρώτου βαθμού και το Ελληνικό Κτηματολόγιο. Κεντρικός άξονας της ρύθμισης είναι η υποχρεωτική ενοποίηση των ψηφιακών υπηρεσιών των δήμων κάτω από την ομπρέλα του gov.gr, η θεσμοθέτηση της Πλατφόρμας Ενιαίας Ψηφιακής Υποστήριξης (ΕΨΥ), καθώς και η άμεση στελεχιακή και διαδικαστική ενίσχυση των έμισθων και άμισθων δομών του Κτηματολογίου για την εκκαθάριση εκκρεμοτήτων.

Ανάλυση Τεχνικών Διατάξεων στα Άρθρα 27 έως 31

Άρθρο 27

Ποιες ειδικές ρυθμίσεις ισχύουν για τα Κτηματολογικά Γραφεία Ρόδου και Κω-Λέρου; 

Η διάταξη τροποποιεί το άρθρο 12 του ν. 5076/2023 με σκοπό την ομαλή εκκαθάριση των συσσωρευμένων εκκρεμοτήτων νομικού ελέγχου στα Κτηματολογικά Γραφεία Δωδεκανήσου και στο Υποκατάστημα Κω.

• Θεσπίζεται διαδικασία διόρθωσης και αναπομπής για αποφάσεις ή διατάξεις του Κτηματολογικού Δικαστή (έως την 31η.12.2024) που παρουσιάζουν προφανή σφάλματα ή ανακρίβειες, καθιστώντας τες ανεπίδεκτες καταχώρισης.
• Παύει η παρωχημένη υποχρέωση του άρθρου 59 του Κτηματολογικού Κανονισμού Δωδεκανήσου για την ενημέρωση στοιχείων μερίδων οικοδομών, εφόσον αυτά δεν ευθυγραμμίζονται με το πληροφοριακό σύστημα του Εθνικού Κτηματολογίου.
• Παρέχεται η δυνατότητα απόσπασης υπαλλήλων από φορείς του δημοσίου τομέα κατά παρέκκλιση των κοινών διατάξεων κινητικότητας, για την κάλυψη έκτακτων επιχειρησιακών αναγκών.

Άρθρο 28

Πώς εξειδικεύεται το εξουσιοδοτικό πλαίσιο του Φορέα; 

Μέσω της τροποποίησης του άρθρου 31 του ν. 5076/2023, αποσαφηνίζεται και συγκεκριμενοποιείται η έκδοση κανονιστικών πράξεων για τη λειτουργία του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου (ν.π.δ.δ.) «Ελληνικό Κτηματολόγιο». Η ρύθμιση εστιάζει στον καθορισμό των κινήτρων επίτευξης στόχων για το προσωπικό, καθώς και στη λεπτομερή ρύθμιση των τεχνικών τελών και των διαδικασιών αναπομπής πράξεων, διασφαλίζοντας την ομοιόμορφη εφαρμογή τους σε πανελλαδική κλίμακα.

Άρθρο 29

Τι προβλέπεται για τη μεταβατική περίοδο διορθώσεων γεωμετρικών στοιχείων; 

Εισάγονται κρίσιμες μεταβατικές διατάξεις στο άρθρο 32 του ν. 5142/2024 για τη σταδιακή εφαρμογή του νέου συστήματος διόρθωσης γεωμετρικών στοιχείων*:

1. Καθορίζεται ο εναλλακτικός τρόπος κοινοποίησης των αιτήσεων και των αποφάσεων έως ότου τεθεί σε πλήρη παραγωγική λειτουργία η σχετική ψηφιακή εφαρμογή.
2. Οι υπηρεσίες του Ελληνικού Κτηματολογίου εξουσιοδοτούνται να ασκούν προσωρινά τις εν λόγω αρμοδιότητες, διασφαλίζοντας τη μετάβαση των αποφασιστικών αρμοδιοτήτων στους Πιστοποιημένους Μηχανικούς, μόλις εκδοθούν οι απαραίτητες κανονιστικές πράξεις και οριστεί η αποδεκτή απόκλιση εμβαδού.

* Η γεωμετρική (ή χωρική) μεταβολή στο Κτηματολόγιο αφορά την τροποποίηση των ορίων, του εμβαδού ή της θέσης ενός ακινήτου. Απαιτείται συνήθως για τη διόρθωση σφαλμάτων στις κτηματολογικές εγγραφές, συνενώσεις, κατατμήσεις, ή συστάσεις δουλειών διόδου, και πραγματοποιείται σε συνεννόηση με εξουσιοδοτημένο μηχανικό.  

Άρθρο 30

Ποιοι υπάλληλοι εντάσσονται τελικά στο Ελληνικό Κτηματολόγιο; 

Τροποποιείται η περίπτωση γ΄ της παραγράφου 6 του άρθρου 20 του ν. 4512/2018. Η ρύθμιση διευρύνει το χρονικό όριο πρόσληψης του προσωπικού με σχέση εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου Αορίστου Χρόνου (ΙΔΑΧ) των καταργούμενων ειδικών άμισθων Υποθηκοφυλακείων. Πλέον, στο μεταβατικό πλαίσιο ένταξης περιλαμβάνονται όσοι είχαν προσληφθεί από την 1η Ιανουαρίου 2015 μέχρι και την 1η Φεβρουαρίου 2023 (αντί της προγενέστερης διατύπωσης “πριν από την 1η Φεβρουαρίου 2023”), αποτρέποντας τον αποκλεισμό έμπειρου ανθρώπινου δυναμικού.

Άρθρο 31

Πώς αντιμετωπίζεται το έλλειμμα στελέχωσης του Φορέα; 

Με την προσθήκη της παραγράφου 2Α στο άρθρο 17 του ν. 4512/2018, εφαρμόζονται δύο άμεσα μέτρα για τη διατήρηση της επιχειρησιακής επάρκειας του Ελληνικού Κτηματολογίου:

• Σύσταση Οργανικών Θέσεων: Δημιουργούνται μόνιμες οργανικές θέσεις κλάδου ΠΕ Διοικητικού-Οικονομικού, με εξειδίκευση ΠΕ Διοικητικού (Νομικών), για την αποκεντρωμένη υποστήριξη των Περιφερειακών Υπηρεσιών.
• Παράταση Συμβάσεων Έργου: Παρατείνεται η διάρκεια των υφιστάμενων συμβάσεων μίσθωσης έργου για τη διασφάλιση της συνέχειας των εργασιών και την αποφυγή λειτουργικών κενών μέχρι την πλήρη ανάπτυξη των μόνιμων δομών στελέχωσης.

Ανάλυση Επιπτώσεων για τον Τεχνικό Κλάδο

Η συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα των μηχανικών, των νομικών συμβούλων και των επενδυτών που δραστηριοποιούνται στην αγορά ακινήτων.

• Επιτάχυνση Γεωμετρικών Μεταβολών: Η θεσμοθέτηση σαφών μεταβατικών σταδίων για το ν. 5142/2024 και η σταδιακή μεταβίβαση των εγκρίσεων σε Πιστοποιημένους Μηχανικούς μειώνει τους χρόνους αναμονής για διορθώσεις ορίων και εμβαδών.
• Ασφάλεια Δικαίου στα Δωδεκάνησα: Η εισαγωγή μηχανισμού αναπομπής των λανθασμένων δικαστικών αποφάσεων απεγκλωβίζει εκατοντάδες ιδιοκτησίες σε Ρόδο, Κω και Λέρο που παρέμεναν σε καθεστώς τεχνικής ακινησίας λόγω πρόδηλων σφαλμάτων.
• Νομική Θωράκιση Φορέα: Η τοποθέτηση εξειδικευμένου νομικού προσωπικού (Νομικών ΠΕ) στις περιφερειακές δομές περιορίζει τις καθυστερήσεις στον προληπτικό έλεγχο των εγγραπτέων πράξεων, ομογενοποιώντας τα κριτήρια αποδοχής των τοπογραφικών διαγραμμάτων.

Ψηφιοποίηση των ΟΤΑ! Τέλος η ταλαιπωρία!

Οι νέες διατάξεις υποχρεώνουν τους δήμους να εντάξουν τις ψηφιακές τους υπηρεσίες σε κεντρικό πληροφοριακό σύστημα, εκκινώντας παράλληλα την πολυκαναλική εξυπηρέτηση πολιτών μέσω της πλατφόρμας support.gov.gr. Ταυτόχρονα, το Ελληνικό Κτηματολόγιο ενισχύεται με μόνιμο νομικό προσωπικό και ρυθμίζει τις εκκρεμότητες των Κτηματολογικών Γραφείων Δωδεκανήσου για την επιτάχυνση των διορθώσεων.