Διεθνής Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών 2025, με έμφαση στην ψηφιακή βία

Στις 25 Νοεμβρίου κάθε έτους τιμάται η Διεθνής Ημέρα Εξάλειψης της Βίας κατά των Γυναικών, με τα μηνύματά της να είναι πιο επίκαιρα από ποτέ. Συνεχή περιστατικά βίας και γυναικοκτονίες, σε Ελλάδα και εξωτερικό, συγκροτούν μια ασφυκτική κατάσταση για όλες της γυναίκες του κόσμου, με τη συγκεκριμένη Διεθνή Ημέρα να είναι απαραίτητη.

Η Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών αποτελεί αφορμή για αναστοχασμό και για μεγαλύτερη δράση για αυτή την επίμονη και διαχρονική  μάστιγα. Γυναίκες από κάθε κοινωνική τάξη και επαγγελματικό κλάδο πέφτουν καθημερινά θύματα παρενόχλησης, κακοποίησης, βιασμού και γυναικοκτονίας. 

Οι γυναίκες, θύματα της βίας, είναι οι δικοί μας άνθρωποι. Η παρότρυνση να μιλήσουν, αλλά και η ενεργή συμπαράστασή μας σε αυτές, αποτελεί υπόθεση όλων μας. Καμία γυναίκα θύμα έμφυλης βίας δεν είναι μόνη της. Καμιά δεν πρέπει και δεν θα μένει μόνη της. Η προστασία τους και η συμπαράστασή μας αποτελούν αποδείξεις μιας πολιτισμένης κοινωνίας.

International Day for the Elimination of Violence against Women 2025, focusing on digital violence

Violence against women and girls remains one of the most prevalent and pervasive human rights violations in the world. Globally, almost one in three women have been subjected to physical and/or sexual intimate partner violence, non-partner sexual violence, or both, at least once in their life. Even more devastating is the fact that one woman or girl is killed every 10 minutes by their intimate partner or family.

It is a scourge that has intensified in different settings, but this year, the campaign for the International Day for the Elimination of Violence against Women focuses on one in particular: the digital realm. Violence against women on online platforms is, today, a serious and rapidly growing threat that seeks to silence the voices of many women—especially those with a strong public and digital presence in fields such as politics, activism, or journalism.

It is a form of violence on the rise due to weak technological regulation, a lack of legal recognition of this type of aggression in some countries, the impunity of digital platforms, new and fast-evolving forms of abuse using AI, movements opposing gender equality, the anonymity of perpetrators, and the limited support for digital victims.

Η Ιστορία της Διεθνούς Ημέρας Εξάλειψης της Βίας κατά των Γυναικών

Η Διεθνής Ημέρα Εξάλειψης της Βίας κατά των Γυναικών τιμάται κάθε χρόνο στις 25 Νοεμβρίου, ως ημέρα κατά της έμφυλης βίας από το 1981. Σύμφωνα με τον ιστότοπο της Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η συγκεκριμένη ημερομηνία επιλέχθηκε προς τιμήν των αδελφών Μιραμπάλ, οι οποίες ήταν πολιτικές ακτιβίστριες από τη Δομινικανή Δημοκρατία και δολοφονήθηκαν βάναυσα το 1960, με εντολή του κυβερνήτη της χώρας, Ραφαέλ Τρουχίγιο (1930-1961).

Μερικές δεκαετίες αργότερα, στις 20 Δεκεμβρίου 1993, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ υιοθέτησε τη Διακήρυξη για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών μέσω του ψηφίσματος 48/104, ανοίγοντας το δρόμο για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών παγκοσμίως.

Στις 7 Φεβρουαρίου 2000, η Γενική Συνέλευση υιοθέτησε το ψήφισμα 54/134, θεσπίζοντας κι επισήμως την 25η Νοεμβρίου ως την Διεθνή Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών.

Πώς Τιμάται η Διεθνής Ημέρα Εξάλειψης της Βίας κατά των Γυναικών

Η Διεθνής Ημέρα Εξάλειψης της Βίας κατά των Γυναικών περιλαμβάνει μια πληθώρα από δράσεις, από τα Ηνωμένα Έθνη, μέχρι κυβερνήσεις, πανεπιστήμια και φορείς, για την προώθηση των δικαιωμάτων των γυναικών και προστασία τους από κάθε μορφή βίας.

Όσον αφορά τον ΟΗΕ, μέσω της πρωτοβουλίας που έχει θεσπίσει με την ονομασία UNITE, σηματοδοτείται ένα διάστημα ακτιβισμού 16 ημερών, που ολοκληρώνεται την ημέρα που τιμά την Παγκόσμια Ημέρα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (10 Δεκεμβρίου).

25 Νοεμβρίου 2025 – Διεθνής Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών με θέμα την ψηφιακή βία.

Για το 2025, η εκστρατεία αφορά τον τερματισμό της ψηφιακής βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών, σε μια προσπάθεια κινητοποίησης ολόκληρης της κοινωνίας και των θεσμών.

Αναφορικά με την Ελλάδα, πληθώρα δράσεων πραγματοποιείται και θα πραγματοποιηθεί το προσεχές διάστημα, με αρκετούς Δήμους της χώρας να σχεδιάζουν εκδηλώσεις σχετικές με τη Διεθνή Ημέρα.

Στατιστικά Στοιχεία για τη Βία κατά των Γυναικών

Τα στατιστικά στοιχεία για τη βία κατά των γυναικών είναι αυτά που κρούουν το καμπανάκι κινδύνου. Ενδεικτικά, ο ΟΗΕ παραθέτει ορισμένα στοιχεία με έμφαση στην ψηφιακή βία κατά των γυναικών και κοριτσιών, που φανερώνουν την ανάγκη για άμεση δράση:

• Το 38% των γυναικών έχει βιώσει διαδικτυακή βία και το 85% έχουν γίνει μάρτυρες ψηφιακής βίας εναντίον άλλων.
• Η παραπληροφόρηση και η δυσφήμιση είναι οι πιο διαδεδομένες μορφές διαδικτυακής βίας κατά των γυναικών. Το 67% των γυναικών και των κοριτσιών που έχουν βιώσει ψηφιακή βία ανέφεραν αυτή την τακτική.
• Το 90-95% όλων των διαδικτυακών deepfakes είναι μη συναινετικές πορνογραφικές εικόνες, με περίπου το 90% αυτών να απεικονίζουν γυναίκες.
• Το 73% των γυναικών δημοσιογράφων ανέφεραν ότι έχουν βιώσει διαδικτυακή βία.
• Λιγότερο από το 40% των χωρών έχουν νόμους που προστατεύουν τις γυναίκες από την παρενόχληση ή την κυβερνοπαρακολούθηση. Αυτό αφήνει το 44% των γυναικών και κοριτσιών στον κόσμο – 1,8 δισεκατομμύρια – χωρίς πρόσβαση σε νομική προστασία . (αυτός ο σύνδεσμος είναι διαθέσιμος και στα RU)

Στο γενικό πλαίσιο, τα δεδομένα του ΟΗΕ για τη βία κατά των γυναικών το 2024 είναι τρομακτικά υψηλά:

• Κάθε 10 λεπτά σκοτώνεται μια γυναίκα.
• Υπολογίζεται ότι 736 εκατομμύρια γυναίκες —σχεδόν μία στις τρεις— έχουν υποστεί σωματική ή/και σεξουαλική βία από σύντροφο, σεξουαλική βία από μη σύντροφο ή και τα δύο τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους (30% των γυναικών ηλικίας 15 ετών και άνω).
• Το 2023, περίπου 51.100 γυναίκες και κορίτσια παγκοσμίως δολοφονήθηκαν από τους συντρόφους τους ή άλλα μέλη της οικογένειάς τους.
• Οι γυναίκες με αναπηρίες ανάφεραν υψηλότερο ποσοστό όλων των μορφών βίας από τον σύντροφό τους σε σχέση με τις γυναίκες χωρίς αναπηρίες.
• Υπολογίζεται ότι το 80% των ανθρώπων που εκτοπίζονται λόγω της κλιματικής αλλαγής είναι γυναίκες.

Στην Ελλάδα, η 5η Έκθεση για τη Βία κατά των γυναικών (2024), καταγράφηκαν συνολικά 4.656 γυναίκες θύματα βίας και πολλαπλών διακρίσεων, με το 87% να αφορούν έμφυλες διακρίσεις. Το επικρατέστερο είδος έμφυλης βίας που ανέφεραν οι γυναίκες ήταν η ενδοοικογενειακή βία (85%) και ένα αρκετά χαμηλό ποσοστό σεξουαλική παρενόχληση (2%) και βιασμό (1%), ενώ υπήρχαν και 10 περιπτώσεις trafficking (0,2%).

Όσον αφορά τις γυναικοκτονίες, σύμφωνα με δεδομένα του femicide.gr, από το 2023 και τις 15 γυναικοκτονίες, ο αριθμός ανέβηκε στις 19 το 2024. Για το 2025, έχουν καταγραφεί ήδη 18, χωρίς να έχει ολοκληρωθεί το έτος.

Ένα Panic Button δεν Φέρνει την Άνοιξη

Από τα τέλη του 2023, δημοσιοποιήθηκε από το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας το περίφημο panic button. Το panic button αποτελεί επί της ουσίας μια εφαρμογή, που μπορεί να έχει «κατεβασμένη» μια γυναίκα στο smartphone της και να καλέσει για βοήθεια άμεσα, αθόρυβα και χωρίς να γίνει αντιληπτή, σε περίπτωση που βρίσκεται σε κίνδυνο.

Μέχρι στιγμής, η συγκεκριμένη εφαρμογή έχει βοηθήσει γυναίκες που βρισκόντουσαν σε κίνδυνο. Ωστόσο, αυτή είναι η κατεύθυνση που χρειάζεται μια γυναίκα για να νιώσει ασφαλής; Μία εφαρμογή, την οποία άμα προλάβει να πατήσει το κουμπί, ίσως τη σώσει;

Με τα ποσοστά γυναικοκτονιών να αυξάνονται την τελευταία 3ετία, στην πράξη, το panic button δεν είναι τόσο αποτελεσματικό όσο φαντάζει.

Ένα πολύ ορθό και πρακτικό ερώτημα: «Τι να κάνει το panic button μπροστά στην οπλισμένη καραμπίνα;»

Διερωτάται κανείς πως το panic button μπορεί να βοηθήσει όταν ο επίδοξος γυναικοτόνος γνωρίζει όλες τις κρυψώνες της γυναίκας;

Ή πως μπορεί να βοηθήσει όταν δεν έχει η γυναίκα που βιώνει βία χρήματα για να καλύψει δικαστικά και δικηγορικά έξοδα;

Κι άλλα ερωτήματα μπορούν να τεθούν, όπως η απόκριση της εφαρμογής, κατά πόσο η γυναίκα που υπόκειται σε βία έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο και στην εφαρμογή και αν θα προλάβει να το πατήσει το κουμπί για να σωθεί.

Ερωτήματα απολύτως απλά και πρακτικά, τα οποία αφορούν και την ουσιαστική χρήση μιας πολυδιαφημισμένης εφαρμογής για την προστασία των γυναικών.

Εκτός της εφαρμογής, όμως, τι γίνεται για να διακοπεί αυτός ο φαύλος κύκλος αιματοκυλίσματος με θύματα τις γυναίκες;

Η εκπαίδευση, η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση, γιατί δε βρίσκονται σε πρώτο πλάνο από την κυβέρνηση;

Οι ποινές για τις γυναικοκτονίες, γιατί από κακουργήματα να καταλήγουν να εκτίονται ως κάποιο πλημμέλημα;

Ένα panic button δε φέρνει την άνοιξη, αλλά η αντιμετώπιση του προβλήματος από τη ρίζα του μπορεί να προσφέρει ελπίδα.